Schroeven zijn misschien wel het meest gebruikte bevestigingsmiddel in huis. Of je nu een plank ophangt, een kast in elkaar zet of gipsplaten vastmaakt aan een wand, zonder de juiste bevestigers kom je niet ver. Toch weten veel mensen weinig over de verschillen tussen soorten, de juiste maten en hoe je ze het beste gebruikt. Dat is zonde, want een verkeerde keuze kan ervoor zorgen dat je werk er na een tijdje slap bij hangt of zelfs loslaat.
Soorten bevestigers en waar je ze voor gebruikt
Er zijn tientallen varianten verkrijgbaar, elk bedoeld voor een ander doel. De houtschroef is de meest bekende. Deze heeft een grof draad en trekt zich diep in het hout, waardoor er een stevige verbinding ontstaat. Voor metaal gebruik je een zelfborende variant, ook wel plaatschroef genoemd. Deze boort zichzelf door het materiaal zonder dat je eerst een gaatje hoeft te maken. Gipsplaatschroeven zijn juist dunner en fijn gedraad, zodat ze het gips niet scheuren. Daarnaast zijn er houtdraadbouten voor zwaardere constructies en stelschroeven die je gebruikt om iets precies af te stellen. Het materiaal waarmee je werkt, bepaalt altijd welk type je nodig hebt.
De juiste maat kiezen voor jouw klus
De maat van een schroef bestaat uit twee dingen: de dikte en de lengte. De dikte wordt uitgedrukt in millimeters, de lengte ook. Een veelgebruikte vuistregel is dat de bevestiger minstens twee keer zo diep in het onderliggende materiaal moet zitten als de dikte van het bovenste deel. Schroef je een plank van 18 mm vast, dan wil je dat er minstens 36 mm in het hout eronder zit. Gebruik je ze te kort, dan trekt de verbinding na verloop van tijd los. Te lang is ook niet goed: dan kan de punt aan de andere kant doorsteken of het materiaal splijten. Bij gipsplaten gelden andere regels. Voor een standaard gipsplaat van 120 bij 60 centimeter heb je ongeveer 20 tot 25 bevestigingspunten nodig, verdeeld over de randen en het midden. Bij grotere platen loopt dat aantal op.
Materiaal en coating maken een groot verschil
Niet alle schroeven zijn van hetzelfde materiaal gemaakt. Veel standaard varianten zijn van staal, maar dat roest snel als ze buiten of in vochtige ruimtes worden gebruikt. Daarom zijn er verzinkte uitvoeringen, waarbij een laagje zink het staal beschermt tegen vocht en roest. Voor gebruik in de tuin of buiten kies je het best voor roestvast stalen varianten, ook wel aangeduid als RVS. Die zijn duurder, maar gaan veel langer mee. In de keuken of badkamer is het verstandig om ook te kiezen voor een vochtbestendige coating. Een schroef die roest, laat lelijke vlekken achter op het oppervlak en kan op den duur ook de verbinding verzwakken. Het loont dus om van tevoren na te denken over de omgeving waarin je werkt.
Zo gebruik je ze zonder fouten te maken
Een goede voorbereiding voorkomt veel problemen. Bij hout is het slim om een voorboorgaatje te maken, zeker als je dicht bij de rand werkt. Zonder dat gaatje kan het hout splijten. De diameter van het voorboorgaatje moet iets kleiner zijn dan de kern van de schroef, zodat het draad goed grip krijgt. Bij het indraaien zorg je dat de kop gelijk of iets verzonken komt met het oppervlak. Een te diep ingedraaide kop maakt het materiaal kapot, een kop die uitsteekt is onhandig en kan gevaarlijk zijn. Gebruik een accuboormachine met een koppelingsinstelling om te voorkomen dat je te hard aanzet. Draai je met de hand, dan geeft een goede schroevendraaier met de juiste bit veel meer controle. Het juiste gereedschap maakt het werk een stuk eenvoudiger en geeft een netter eindresultaat.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bevestigingspunten heb ik nodig voor een gipsplaat?
Voor een standaard gipsplaat van 120 bij 60 centimeter gebruik je ongeveer 20 tot 25 bevestigingspunten. Bij grotere platen van 120 bij 240 centimeter heb je er meer nodig. Verdeel ze gelijkmatig over de randen en door het midden, met een onderlinge afstand van maximaal 25 centimeter.
Wat is het verschil tussen een verzinkte en een RVS uitvoering?
Een verzinkte schroef heeft een beschermend laagje zink dat roest tegengaat. Dit werkt goed voor gebruik binnenshuis of in droge omgevingen. Een RVS uitvoering is volledig van roestvast staal gemaakt en is veel beter bestand tegen langdurig vocht. Voor buiten of in natte ruimtes is RVS de betere keuze.
Waarom moet ik een voorboorgaatje maken in hout?
Een voorboorgaatje in hout voorkomt dat het materiaal splijt tijdens het indraaien. Dit is vooral belangrijk dicht bij de rand van een plank. Het gaatje moet iets smaller zijn dan de schroef zelf, zodat het draad nog goed grip heeft in het hout.
Welk type gebruik ik voor het bevestigen van metaal?
Voor het bevestigen van metaal gebruik je een zelfborende plaatschroef. Deze heeft een scherpe punt die door het metaal boort zonder dat je eerst een gaatje hoeft te maken. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende maten, afhankelijk van de dikte van het metaal dat je wilt bevestigen.
