De bovenkant van je schoorsteen waterdicht maken doe je door de schoorsteenkap, de voegen en de aansluiting met het dak goed af te dichten. Water dat via de bovenkant naar binnen dringt is een van de meest voorkomende oorzaken van vochtschade in huis. Gelukkig is het in veel gevallen zelf te doen, mits je comfortabel bent op een dak en je de juiste materialen gebruikt.
Waarom de bovenkant zo kwetsbaar is
De bovenkant van een gemetselde schoorsteen staat constant bloot aan regen, vorst en temperatuurwisselingen. Beton en metselwerk krimpen en zetten uit, waardoor er na verloop van tijd kleine scheurtjes ontstaan. Via die scheurtjes sijpelt water naar binnen, wat de binnenkant van de muur of het plafond kan beschadigen. Bij een gemetselde schoorsteen zit bovenop vaak een betonnen schoorsteenplaat. Die plaat, de voegen eromheen en de overgang naar het metselwerk zijn de plekken die het eerst lekken.
Een veelgemaakte fout is om alleen de zichtbaar beschadigde plek te dichten en de rest te laten zitten. Kijk bij elke reparatie altijd de hele bovenkant en de aangrenzende voegen na. Een kleine scheur die je nu oversloeg, is volgend jaar een groter probleem.
Bovenkant schoorsteen waterdicht maken: de benodigde materialen
Wat je nodig hebt, hangt af van de toestand van je schoorsteen. In de meeste gevallen heb je het volgende nodig:
- Voegmortel of PU-kit voor het dichten van scheuren in het metselwerk
- Bitumineuze afdichtingscoating of elastische dakcoating voor de betonnen schoorsteenplaat
- Renovatievlies (optioneel, voor extra versterking bij grotere scheuren)
- Primer om de ondergrond voor te bereiden
- Een borstel of rol voor het aanbrengen van de coating
- Oud mes of beitelklauwhamer om losse voegen uit te hakken
Gebruik voor de betonnen schoorsteenplaat geen gewone cementmortel als afdichting: die is te star en scheurt door uitzetting opnieuw. Een elastische coating of een gemodificeerde voegmortel is veel duurzamer.
Stap voor stap de bovenkant afdichten
Stap 1: veilig op het dak komen. Zorg voor een degelijke ladder en gebruik bij voorkeur daklaarzen of schoenen met grip. Werk nooit alleen op het dak als je je onzeker voelt.
Stap 2: schoonmaken en inspecteren. Verwijder mos, vuil en losse stukken met een borstel. Inspecteer de betonnen plaat, alle voegen en de aansluiting met het metselwerk. Zoek naar scheuren, holten en plekken waar voegen ontbreken of zijn verkruimeld.
Stap 3: losse voegen verwijderen. Hak met een beitel of haaknaald de beschadigde voegen minimaal 1 tot 2 centimeter diep uit. Verwijder alles wat los zit. Blaas of borstel het stof weg voordat je verder gaat.
Stap 4: opnieuw voegen. Vul de uitgediepte voegen op met nieuwe voegmortel. Druk de mortel goed aan en strijk af. Laat de mortel drogen volgens de aanwijzingen op de verpakking, meestal minimaal 24 uur.
Stap 5: scheuren in de betonnen plaat dichten. Kleine scheuren vul je op met elastische afdichtingskit. Bredere scheuren (meer dan 2 millimeter) behandel je eerst met mortel en daarna met kit. Laat dit uitharden.
Stap 6: de gehele plaat coaten. Breng een primer aan op de betonnen schoorsteenplaat als dat bij jouw product vereist is. Daarna breng je met een borstel of rol één of twee lagen elastische afdichtingscoating aan over de volledige bovenkant. Werk ook iets langs de zijkanten waar de plaat aansluit op het metselwerk. Zo voorkom je dat water langs de rand naar binnen loopt.
Stap 7 (optioneel): renovatievlies aanbrengen. Bij grotere scheuren of een sterk verweerd betonnen oppervlak kun je tussen de coatinglagen een renovatievlies inleggen. Dat versterkt de afdichting en verlengt de levensduur.
Wat als de betonnen schoorsteenplaat ernstig beschadigd is?
Coating helpt bij kleine tot middelgrote scheuren, maar niet als de plaat diep gebarsten is of brokkelt. In dat geval is het verstandiger om de plaat volledig te vervangen. Een nieuwe betonnen schoorsteenplaat laten storten en plaatsen kost naar schatting ergens tussen de 150 en 400 euro (richtprijs in 2026), afhankelijk van de maat en de toegankelijkheid van je dak. Doe dit niet halverwege het jaar uit: laat dit bij voorkeur in het droge voorjaar of de zomer uitvoeren, zodat het beton goed kan uitharden voor de herfstregens.
Voegen en aansluiting op het dak niet vergeten
Naast de bovenkant zelf lekt een schoorsteen ook vaak bij de overgang naar het dakvlak: de zogeheten schoorsteen-dakovergang of schoorsteenflashing. Die valt buiten de bovenkant, maar controleer hem mee als je toch boven bent. Losse loodslabben of gebarsten kitvoegen bij die overgang zijn een even grote bron van lekkage als de bovenkant zelf.
Heb je alles netjes afgedicht en toch nog lekkage? Controleer dan de binnenkant van de schoorsteen: een schoorsteen zonder voering of met een beschadigde voering kan ook van binnenuit vocht opnemen. Dat is een ander verhaal dan de bovenkant, maar het is de moeite waard om het uit te sluiten voordat je opnieuw op het dak klimt.
