Rook uit een schoorsteen is normaal, maar het wordt een probleem zodra het bij jou naar binnen waait, je tuin onbewoonbaar maakt of je gezondheid schaadt. Of je nu zelf last hebt van je eigen schoorsteen of overlast ervaart van die van de buurman: er zijn concrete oorzaken aan te wijzen en praktische stappen die je kunt zetten.
Waarom komt er rook uit een schoorsteen?
Een goed werkende schoorsteen trekt de verbrandingsgassen omhoog en voert ze af boven het dak. Als dat niet goed gaat, slaat de rook terug of verspreidt hij zich laag over de omgeving. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Een te korte of slecht geplaatste schoorsteen, waardoor de rook niet ver genoeg boven het dak uitkomt.
- Vochtig of nat brandhout, dat veel meer rook produceert dan droog hout.
- Een vuile of verstopte schoorsteen, waardoor de trek vermindert.
- Winddruk door bomen, dakkapellen of hogere gebouwen in de buurt.
- Stoken op een lage temperatuur, waardoor onvolledige verbranding optreedt.
Droog hout stoken maakt een groot verschil. Hout dat minimaal twee jaar buiten heeft gedroogd, produceert aanzienlijk minder rook dan vers hout. Je herkent droog hout aan scheurtjes in de zijkanten en een holle klank als je twee blokken tegen elkaar slaat.
Rook uit de schoorsteen van de buurman: wat zijn je rechten?
Rook van de schoorsteen van je buurman is niet alleen vervelend, het kan ook onrechtmatig zijn. Volgens het landelijk Bouwbesluit mogen mensen vanaf hun perceel geen hinder of schade voor anderen veroorzaken. In de praktijk is dat lastig handhaafbaar, omdat gemeenten hier zelden actief op controleren.
Je eerste stap is altijd een gesprek met de buurman. Leg rustig uit wat de overlast is en geef hem de kans het op te lossen. Soms is de buurman zich er simpelweg niet van bewust dat zijn schoorsteen rookoverlast veroorzaakt. Een schoonmaakbeurt of ander brandhout lost het probleem al op.
Leidt dat gesprek nergens toe, dan kun je een klacht indienen bij de gemeente. De gemeente kan, afhankelijk van de plaatselijke regels, handhavend optreden op basis van het Bouwbesluit of een plaatselijke stookverordening. Sommige gemeenten hebben aanvullende regels over stoken bij windstil en mistig weer, of verbieden het stoken tijdens periodes van hoge luchtvervuiling.
Als laatste optie staat de weg naar de rechter open. Je kunt je buurman aansprakelijk stellen voor onrechtmatige hinder op basis van het burenrecht (artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek). Dat is een tijdrovend en kostbaar traject, dus probeer het liever via de gemeente of een buurtbemiddelaar te regelen.
Rook slaat terug in je eigen huis: dit zijn de oorzaken
Terugslag van rook door je eigen schoorsteen is een veelgehoord probleem bij houtkachels en open haarden. De voornaamste oorzaken zijn onvoldoende trek en onderdruk in huis. Moderne, goed geïsoleerde woningen zijn zo luchtdicht dat een brandende kachel meer lucht verbruikt dan er binnenkomt. De kachel “trekt” dan lucht terug via de schoorsteen, inclusief de rookgassen.
Wat helpt in dit geval:
- Zet een raam op een kleine kier als je de kachel aansteekt, zodat er aanvoerlucht is.
- Laat de schoorsteen eens per jaar vegen door een erkend schoorsteenveger.
- Controleer of de schoorsteenpijp lang genoeg is: een vuistregel is dat de uitmonding minimaal 50 centimeter boven de nok of dakrand uitsteekt.
- Overweeg een windvaan of deflector op de schoorsteen als wind structureel voor terugslag zorgt.
Wat mag je stoken en wat niet?
In Nederland mag je in principe stookhout in een open haard of houtkachel branden, maar er zijn uitzonderingen. Gemeenten mogen een stookverbod instellen tijdens smog of ernstige luchtvervuiling. Afvalhout, geschilderd hout, spaanplaat of hout met lijmresten mag je nooit stoken: dat is wettelijk verboden en zorgt voor gevaarlijke rookuitstoot. Ook kunststof, papier in grote hoeveelheden en vochtig hout zijn af te raden.
Houd je aan droog, onbehandeld hout. Dat is niet alleen beter voor de luchtkwaliteit, maar ook voor je kachel en schoorsteen.
Rook uit de schoorsteen is bijna altijd te verminderen of te verhelpen, of het nu gaat om je eigen installatie of die van de buurman. Begin bij de eenvoudigste oplossing (droger hout, schoorsteen laten vegen) en werk van daaruit verder. Kom je er onderling niet uit, dan biedt de gemeente of buurtbemiddeling in veel gevallen een snellere en goedkopere uitweg dan de rechter.
