De schoorsteen vegen van beneden naar boven is een methode waarbij de schoorsteenveger niet het dak op hoeft, maar vanuit de woonkamer of een andere ruimte werkt. In plaats van de klassieke route via het dak, steekt de veger flexibele stangen met een borstel omhoog door de rookkanaal. Het roet en vuil valt dan naar beneden, in een afgesloten opvangzak die voor de open haard of de houtkachel wordt bevestigd.
Hoe werkt het vegen van beneden naar boven precies?
De schoorsteenveger sluit eerst de opening van de schoorsteen af met een speciaal stofzeil of opvangzak. Die zak voorkomt dat roet en stof de kamer in vliegen. Daarna worden flexibele stangen aan elkaar geschroefd en stuk voor stuk omhooggeduwd, terwijl de borstel aan het uiteinde de wanden van het rookkanaal schoonmaakt. Zo werkt de veger zich van beneden naar boven door de volledige lengte van de schoorsteen.
Het roet en vuil dat loskomt, valt naar beneden in de opvangzak. Na het vegen verwijdert de schoorsteenveger de zak inclusief de verzamelde roetdeeltjes. De ruimte blijft zo veel schoner dan je misschien verwacht.
Wanneer is vegen van beneden naar boven een goede keuze?
Deze methode is zinvol als het dak moeilijk of gevaarlijk bereikbaar is. Denk aan een steil dak, een hoge nok of een situatie waarbij er geen veilige steiger staat. Ook bij slecht weer, zoals regen of wind, is werken op hoogte een risico. Vegen van beneden naar boven biedt dan een veilig alternatief zonder dat er een ladder of daksteiger nodig is.
Voor rechte schoorstenen werkt de methode prima. Bij schoorstenen met een of meerdere bochten is het lastiger. De flexibele stangen kunnen een lichte bocht volgen, maar bij scherpe knikken in het kanaal lukt het vegen van beneden soms niet volledig. In dat geval kan de schoorsteenveger besluiten toch via het dak te werken, of een combinatie van beide richtingen toe te passen.
Wat zijn de nadelen?
Het grootste nadeel is dat het roet naar beneden valt. Bij de methode van boven naar beneden valt het vuil ook naar beneden, maar dan in een bak die de schoorsteenveger op het dak plaatst of via een opening opvangt. Van beneden werken vereist een goede afdichting, anders verspreidt roet zich door de ruimte. Een ervaren schoorsteenveger weet hoe hij die afdichting goed aanbrengt, maar het is goed om dit van tevoren te bespreken.
Bovendien is de controle van de buitenzijde van de schoorsteen (de schoorsteenkap, de voeg rond de kap of de staat van de pijp zelf) vanuit de woonkamer niet mogelijk. Een schoorsteenveger die van beneden werkt, kan de bovenkant niet visueel inspecteren. Als je wil weten hoe de schoorsteen er van buiten uitziet, is een inspectie via het dak of met een camera alsnog nodig.
Zelf de schoorsteen van beneden naar boven vegen?
Er zijn sets te koop waarmee je de schoorsteen zelf kunt vegen. Die bevatten flexibele stangen en een ronde borstel in de juiste diameter voor jouw rookkanaal. De diameter van je schoorsteen bepaal je door de afmeting van de opening te meten, of door het na te kijken in de bouwtekening of de handleiding van de kachel.
Zelf vegen is alleen verstandig als je weet wat je doet en als het kanaal eenvoudig recht is. Let op: voor een rookgascertificaat of voor de verzekering is het in veel gevallen nodig dat een erkend schoorsteenveger het werk uitvoert en dit vastlegt in een rapport. Check dit dus altijd bij je verzekeraar of gemeente voordat je zelf aan de slag gaat.
Vegen van beneden naar boven is een praktische en veilige methode voor wie het dak wil vermijden. Zorg dat de opvangzak goed sluit, kies een schoorsteenveger die ervaring heeft met deze techniek, en vraag altijd of een visuele inspectie van de bovenzijde apart wordt uitgevoerd als je de algehele staat van de schoorsteen wil kennen.
