Een schoorsteen waterdicht maken doe je door een speciale impregneermiddel of coating aan te brengen op het metselwerk, de voegen en de schoorsteenkap. Dat voorkomt dat regenwater doordringt en schade veroorzaakt aan de binnenkant van je woning. Vocht dat via de schoorsteen binnendringt, leidt namelijk al snel tot natte vlekken op het plafond of de muren rondom de schoorsteen.
Waarom water door de schoorsteen zo’n groot probleem is
Een schoorsteen staat het hele jaar bloot aan regen, vorst en zon. Het metselwerk en de voegen worden door al dat weer langzaam poreus. Eenmaal poreus, zuigt de schoorsteen water op als een spons. Bij vriezend weer zet dat water uit en vallen er stukjes metselwerk af. Dit heet vorstschade, en het verergert elk jaar als je niets doet. Binnenshuis merk je het aan natte of gelige vlekken op het plafond, schimmelvorming of een muffe geur rond de open haard.
Ook de aansluiting tussen de schoorsteen en het dakwerk is een zwakke plek. Daar zitten loodslabben of kitvoegen die na verloop van tijd loslaten. Water sluipt dan langs de rand de dakconstructie in, wat kan leiden tot houtrot in de gordingen en dakbalken.
Voorbereiding: dit doe je eerst
Controleer voordat je begint de staat van de voegen. Zijn ze diep uitgespoeld of brokkelig? Dan verjongen (uitkappen en opnieuw voegen) je ze eerst, want een coating werkt alleen goed op een stevige ondergrond. Losse of kapotte stenen vervang je eveneens van tevoren.
Maak het oppervlak daarna grondig schoon. Mos, algen en vuil verwijder je met een stevige borstel en water. Natte vlekken of thinner helpen om vette resten te verwijderen. Bison raadt voor dat doeleinde Scrub Wipes aan, maar een schone, droge doek met thinner werkt ook. Laat het metselwerk volledig drogen voordat je de coating aanbrengt, bij voorkeur na een paar droge dagen.
Schoorsteen waterdicht maken: de stap-voor-stap methode
- Stap 1: Kies het juiste middel. Voor metselwerk gebruik je een transparante impregneermiddel op siloxaanbasis of een speciale schoorsteencoating. Transparante middelen laten het uiterlijk van de steen ongewijzigd. Dekkende coatings geven meer bescherming maar veranderen het aanzicht.
- Stap 2: Breng het middel aan. Gebruik een kwast, roller of lagedrukspuit. Werk van boven naar beneden, zodat overvloed langs behandeld oppervlak wegloopt in plaats van op onbehandeld oppervlak. Werk de voegen extra zorgvuldig in.
- Stap 3: Geef een tweede laag. De meeste producten vragen om twee lagen voor een duurzame bescherming. Wacht na de eerste laag de droogtijd af die op de verpakking staat.
- Stap 4: Laat uitharden. Na zo’n 30 minuten is de coating bestand tegen lichte regen. Na ongeveer 12 uur is de schoorsteen volledig waterdicht. Vermijd in die periode zware regenval als dat mogelijk is.
- Stap 5: Vernieuw de kitvoegen. Sluit ook de aansluiting tussen schoorsteen en dak af met dakkitvoor buitengebruik of hersteld loodwerk. Dat is minstens zo belangrijk als de coating zelf.
Welk product werkt het best?
Er zijn grofweg twee soorten: impregnerende middelen en filmvormende coatings. Impregnerende middelen trekken in de steen en maken hem waterafstotend zonder de poriën volledig af te sluiten. De steen blijft daardoor wel dampdoorlatend, wat belangrijk is: vocht van binnenuit kan dan nog verdampen. Filmvormende coatings leggen een laagje over het oppervlak. Ze geven meer bescherming, maar kunnen bij scheurtjes of beschadigingen water juist vasthouden achter de coating.
Voor de meeste bakstenen schoorstenen is een siloxaan-impregneermiddel de verstandigste keuze. Let bij aankoop op dat het product geschikt is voor buitengebruik en bestand is tegen de hoge temperaturen die een schoorsteen kan bereiken, zeker als je de open haard of kachel regelmatig gebruikt.
Hoe lang houdt de bescherming?
Een goede impregneermiddel houdt gemiddeld vijf tot tien jaar, afhankelijk van het product, de weersomstandigheden en de staat van het metselwerk. Controleer de schoorsteen elk jaar visueel, bij voorkeur in het najaar voor het stookseizoen begint. Druppelt water bij regen nog altijd af? Dan werkt de coating nog. Trekt het water in? Dan is het tijd voor een nieuwe behandeling.
Een schoorsteen waterdicht maken is geen eenmalig klusje voor altijd, maar een terugkerend onderhoudspunt. Wie dat bijhoudt, voorkomt kostbare reparaties aan het dak, de dakconstructie en de binnenmuren. Gemiddeld kost schoorsteenonderhoud zelf uitvoeren een paar tientjes aan materiaal; professionele herstelschade door jarenlang achterstallig onderhoud loopt al snel in de honderden of zelfs duizenden euro’s.
