Voetlood bij de schoorsteen is het stuk lood dat rondom de onderkant van de schoorsteen op het dak wordt aangebracht, precies op de overgang tussen de schoorsteen en het dakvlak. De voornaamste functie is het afvoeren van zakwater uit het buitenblad van de schoorsteen, zodat dit water niet achter de afwerking kruipt en de dakconstructie binnendringt.
Dit klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het voetlood van de schoorsteen een van de plekken op een dak waar de meeste lekkages ontstaan. De combinatie van een verticale gemetselde schacht en een schuin dakvlak maakt het waterdicht afwerken technisch veeleisend.
Wat doet het voetlood precies?
Een schoorsteen bestaat uit een buitenblad, meestal metselwerk. Tussen de voegen en de bakstenen kan regenwater naar binnen trekken en vervolgens via de binnenkant van de schacht naar beneden zakken. Dit noemen we zakwater. Het voetlood zorgt ervoor dat dit zakwater op de juiste plek het buitenblad verlaat en over het dak wordt afgevoerd, in plaats van in de dakconstructie terecht te komen.
Zonder goed voetlood loopt dit water letterlijk de dakopbouw in. Dat leidt op termijn tot houtrot in de daksporen, schimmelvorming en vochtplekken in de woning. De schade is dan vaak groter dan je op het eerste gezicht verwacht, omdat het probleem zich soms jarenlang onzichtbaar ontwikkelt.
Hoe zit voetlood bij een schoorsteen in elkaar?
Het voetlood wordt aan de benedenzijde van de schoorsteen aangebracht, op de plek waar de schoorsteen het dakvlak raakt. Aan de zijkanten van de schoorsteen wordt aansluitlood (ook wel zijlood of flappen genoemd) gebruikt. Aan de bovenzijde zit het bovenlood, ook wel zadellood of hoedlood genoemd. Samen vormen deze onderdelen een volledig waterdichte aansluiting rondom de schoorsteen.
Het voetlood zelf loopt van onder de schoorsteen een stuk omhoog langs de gemetselde wand, en wordt daar vastgezet in een uitgehakte voeg. Vervolgens loopt het lood over het dakvlak of achter de pannenbedekking, zodat water altijd wordt afgevoerd richting de dakgoot. De overlapping met de dakbedekking is daarbij belangrijk: te weinig overlapping is een veelgemaakte fout.
Veelvoorkomende problemen met voetlood bij de schoorsteen
Lood is een buigzaam en duurzaam materiaal, maar het gaat niet eeuwig mee zonder onderhoud. Dit zijn de problemen die het vaakst voorkomen:
- Losgeraakte voegafdichting: Het lood wordt vastgezet in de voeg van het metselwerk. Als de kit of het ingehakte gedeelte loslaat, kan water direct achter het voetlood lopen.
- Scheuren door uitzetting: Lood zet uit bij warmte en krimpt bij kou. Als een te groot stuk lood in één geheel is aangebracht zonder expansiemogelijkheid, kunnen er scheuren ontstaan.
- Onvoldoende overlapping: Als het lood niet ver genoeg onder de dakpannen doorloopt, kan water bij harde wind toch naar binnen waaien.
- Vergeten zakwaterafvoer: Het zakwater uit het buitenblad moet een weg naar buiten hebben. Als de detaillering dit niet meeneemt, stapelt het water zich op achter het lood.
- Verouderd of dun lood: Oud voetlood kan poreus worden of is soms bij een eerdere renovatie vervangen door te dun materiaal, wat sneller scheurt.
Wanneer voetlood bij de schoorsteen vervangen of repareren?
Controleer het voetlood bij elke dakcontrole, zeker na een strenge winter of na zware stormschade. Tekenen dat er iets mis is: vochtplekken op het plafond nabij de schoorsteen, zichtbare scheuren in het lood vanuit de dakkapel of vanuit de zolderruimte, of lood dat zichtbaar is losgeraakt van het metselwerk.
Een reparatie bestaat dan uit het opnieuw inwerken van de loodflap in de voeg, eventueel gecombineerd met kitwerk met een geschikte dakafdichtingskit. Vervanging is verstandig als het lood al meer dan veertig jaar oud is, zichtbaar vermoeid, of eerder al meerdere keren hersteld. Een dakdekker of loodgieter met ervaring in dakwerk kan dit beoordelen.
Een goede aansluiting van het voetlood bij de schoorsteen is een van de kleinste details op een dak met de grootste gevolgen als het misgaat. Wie het dak laat controleren, doet er goed aan dit onderdeel specifiek te laten bekijken, want het is makkelijk over het hoofd te zien maar de schade bij een lek loopt snel op.
