Een vogel in de schoorsteen zit vaak vast en kan zichzelf niet bevrijden. Hoor je geritsel, gekras of gefladderd geluid uit je schoorsteen komen, dan is de kans groot dat er een vogel in zit die er niet meer uitkomt. Wat je doet, hangt af van de situatie: zit de vogel vast, of nestelt hij vrijwillig?
Hoe komt een vogel in de schoorsteen terecht?
Vogels vliegen regelmatig een open schoorsteen in, soms per ongeluk en soms bewust op zoek naar een nestplek. Kauwen en spreeuwen zijn bekende broedvogels in schoorstenen. Ze bouwen er nesten van takjes en ander materiaal. Kleinere vogels, zoals mussen of roodborstjes, vallen er soms per ongeluk in en kunnen door de gladde wanden niet meer omhoog klimmen.
Een vogel die gevallen is, raakt uitgeput en raakt in paniek als hij niet snel gered wordt. Hoe langer hij vastzit, hoe kleiner zijn overlevingskansen worden.
Vogel in de schoorsteen: dit doe je stap voor stap
Zit er een vogel vast in je schouw, volg dan deze stappen:
- Sluit alle deuren en ramen in de kamer behalve één raam of deur naar buiten. Zo kan de vogel direct naar buiten vliegen als hij de kamer inkomt.
- Open de schoorsteen of het schouwgat. Zet de klep of het luikje van de haard open. Doe dit rustig, want de vogel is al gestrest.
- Maak de ruimte zo donker mogelijk. Doe de gordijnen dicht op alle ramen behalve het vluchtraam. Vogels vliegen automatisch naar het licht, wat ze naar het open raam leidt.
- Verlaat de ruimte en geef de vogel de tijd om zelf te ontsnappen. Mensen in de buurt maken hem nerveuzer.
- Wacht een kwartier tot een half uur en controleer daarna of de vogel weg is.
Lukt het niet op deze manier, of lijkt de vogel te zwak om te vliegen, neem dan contact op met een erkend vogelopvangcentrum of dierenambulance in jouw regio. Het Natuurhulpcentrum in België is een bekende instantie die in dit soort situaties advies geeft en hulp biedt.
Nooit het vuur aansteken
Steek nooit de open haard of kachel aan als je vermoedt dat er een vogel in de schoorsteen zit. Dat klinkt logisch, maar het gebeurt toch nog regelmatig. De vogel overleeft dat niet. Wacht altijd eerst tot je zeker weet dat de schoorsteen leeg is.
Is de vogel gewond of uitgeput?
Valt de vogel de kamer in en kan hij niet meer vliegen, pak hem dan rustig op met een doek of handdoek. Zet hem in een gesloten doos met gaatjes op een rustige, warme plek. Geef geen eten of drinken, want dat kan bij een shock averechts werken. Bel zo snel mogelijk een vogelopvangcentrum of dierenambulance. Die kunnen beoordelen of verdere zorg nodig is.
Vogel nestelt in de schoorsteen
Zit er geen vastzittende vogel maar een nestelend vogelpaar, dan is de situatie anders. In Nederland en België zijn broedende vogels beschermd door de wet. Je mag een actief nest niet verwijderen of verstoren, ook niet in een schoorsteen. Wacht tot de jongen uitgevlogen zijn, sluit dan de schoorsteen af met een schoorsteenkap om herhaling te voorkomen.
Voorkomen is beter dan ingrijpen
Een schoorsteenkap is de eenvoudigste manier om te voorkomen dat vogels, maar ook regenwater en ander dieren, je schoorsteen in komen. Kappen zijn er in verschillende maten en materialen en zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten en schoorsteenspecialisten. Laat een kap bij voorkeur door een vakman plaatsen, zodat de rookafvoer niet wordt belemmerd.
Hoor je geluiden in je schoorsteen, handel dan snel maar rustig. Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat de vogel het redt. Twijfel je, of lukt het zelfstandig niet, neem dan direct contact op met een opvangcentrum bij jou in de buurt.
