Een lood schoorsteen detail is de manier waarop loodwerk rondom een schoorsteen wordt aangebracht en afgewerkt om lekkage te voorkomen. Juist hier, op het snijvlak van schoorsteen en dak, is de detaillering bepalend voor hoe lang de aansluiting dichtblijft. Een slecht uitgevoerd detail lijkt op het eerste gezicht vaak prima, maar laat na een paar jaar water door.
Dit artikel gaat specifiek over hoe zo’n detail er correct uitziet, wat de valkuilen zijn en hoe je een goede uitvoering herkent. Niet over loodwerk in het algemeen, maar over de schoorsteenaansluiting zelf.
Wat is een lood schoorsteen detail precies?
Bij een schoorsteen die door het dak steekt, moet elke zijde worden afgedicht. Dat gebeurt met lood, meestal in verschillende onderdelen. Aan de onderkant (de waterkering of voetflens) loopt het lood onder de dakpannen door. Aan de zijkanten lopen loden strippen schuin mee met het dakvlak, ingeklemd achter het voegwerk van de schoorsteen. Aan de bovenkant, de zogenoemde kapflens of bovenflens, ligt het lood óver de dakpannen zodat regenwater er vrij overheen kan lopen.
Al deze onderdelen samen vormen het lood schoorsteen detail. Ze zijn niet los te zien van elkaar: als één onderdeel slecht zit, werkt het geheel niet goed. De bovenkant is daarbij het meest kwetsbaar, omdat regenwater hier direct op staat voordat het wegloopt.
Wat maakt een detail goed of slecht?
Een goed uitgevoerd detail heeft een paar herkenbare kenmerken. Ten eerste is het lood zover genoeg onder de pannen doorgeschoven, minimaal zo’n 10 tot 15 centimeter, zodat opwaaiend water geen kans krijgt om langs het lood omhoog te kruipen. Ten tweede is het lood aan de bovenkant van de schoorsteen ver genoeg opgebogen en in een voeg verwerkt, zodat het nergens losstaat van het metselwerk.
De voegen achter het lood worden bij een goede afwerking gevuld met een elastische kit of mortel. Dit klinkt als een detail dat erbij komt, maar het is juist de plek waar veel uitvoerders tijd overslaan. Als de voeg open blijft, werkt wind regenwater omhoog langs het lood, en dat is precies waar lekkage begint. In de praktijk is het niet vullen van die voegen een veelvoorkomende fout, die vaak voortkomt uit haast en onvoldoende aandacht voor afwerking.
Lood heeft ook een minimum dikte nodig om goed te kunnen werken. Voor een schoorsteen wordt doorgaans lood van 1,8 tot 2,5 mm gebruikt (codenummer 4 of 5). Dunner lood werkt op korte termijn ook, maar scheurt sneller door thermische uitzetting.
Hoe herkent je slordig loodwerk bij een schoorsteen?
Vanaf de grond is dat lastig, maar van dichtbij zijn de tekenen goed zichtbaar. Let op deze punten:
- Open voegen achter het lood, zichtbaar als een spleet tussen lood en metselwerk.
- Lood dat nergens in het metselwerk verankerd is, maar alleen door gewicht op zijn plek blijft liggen.
- Bovenflens die te kort is omgebogen, minder dan 5 centimeter tegen de schoorsteen aan.
- Scheuren of rafels in het lood zelf, een teken van te dun materiaal of jarenlange uitzetting.
- Watersporen op het lood of op het dakbeschot net onder de schoorsteen.
Een dakdekker of loodgieter kan dit bij een inspectie beoordelen. Veel schoorsteenlekken die worden toegeschreven aan “slechte pannen” blijken bij nader onderzoek het gevolg te zijn van een slecht lood schoorsteen detail.
Wanneer is het detail niet goed genoeg en moet je ingrijpen?
Als je na regen vochtplekken ziet op het plafond of de wand rondom de schoorsteen, is de kans groot dat het loodwerk de oorzaak is. Dat is het moment om actie te ondernemen, niet te wachten tot de volgende zomer. Lekwater dat langdurig in de constructie trekt veroorzaakt schimmel en houtrot in dakbeschot en gordingen, wat de herstelkosten aanzienlijk verhoogt.
In nieuwbouw of na een dakrenovatie is het verstandig om het lood schoorsteen detail al voor oplevering te laten controleren. Controleer dan specifiek of de voegen zijn gevuld en of het lood voldoende ver onder de pannen en in het metselwerk is verwerkt. Ontbreekt de afwerking, dan is dat een terechte reden om het werk niet te accepteren voor die punten zijn hersteld.
Een goed lood schoorsteen detail is onzichtbaar werk: als het klopt, merk je er niets van. Merk je er wél iets van, dan klopt het per definitie niet. Controleer het loodwerk bij elke schoorsteen die door je dakvlak steekt, zeker na storm of na een dakrenovatie waarbij er aan of nabij de schoorsteen is gewerkt.
