Voor het verwijderen van een schoorsteen heb je in de meeste gevallen geen vergunning nodig, maar er zijn uitzonderingen waarbij je wel een omgevingsvergunning moet aanvragen. Of je vergunningplichtig bent, hangt af van de situatie: gaat het om een inpandige schoorsteen, een buitenschoorsteen, een monumentaal pand of een beschermd stads- of dorpsgezicht?
Hieronder lees je precies wanneer je een vergunning voor het verwijderen van een schoorsteen nodig hebt, hoe je dat controleert en wat je kunt verwachten.
Wanneer is geen vergunning nodig voor het verwijderen van een schoorsteen?
Het verwijderen van een inpandige schoorsteen (een schoorsteen die volledig binnen de muren van de woning zit) valt in de meeste gevallen onder vergunningvrije werkzaamheden. Denk aan het weghakken van een schoorsteenmantel in de woonkamer of het dichten van een schoorsteenkanaal binnenin de woning. Zolang je de dragende constructie van het huis niet aantast, heb je doorgaans geen vergunning nodig.
Ook het verwijderen van een kleine buitenschoorsteen, zoals een piepkleine dakpijp boven op het dak die losstaat van de hoofdconstructie, is in veel gevallen vergunningvrij. De gemeente hanteert hiervoor de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat onder de Omgevingswet valt.
Wanneer heb je wél een vergunning nodig voor het verwijderen van een schoorsteen?
Er zijn situaties waarin je een omgevingsvergunning moet aanvragen voordat je de schoorsteen laat verwijderen:
- Monumentale panden: Staat je woning op de gemeentelijke of rijksmonumentenlijst? Dan heb je vrijwel altijd een vergunning nodig voor het verwijderen van de schoorsteen, ook als het om een binnenwerk gaat. Schoorstenen maken bij monumenten vaak deel uit van het beschermde bouwhistorische karakter.
- Beschermd stads- of dorpsgezicht: Woon je in een aangewezen beschermd gezicht? Dan gelden strengere regels voor de buitenkant van je woning, inclusief schoorstenen die van buiten zichtbaar zijn.
- Dragende constructie: Als de schoorsteen onderdeel is van een dragende muur of constructievloer, is sloopmelding of vergunning vereist, afhankelijk van de omvang van de werkzaamheden.
- Asbest of gevaarlijke materialen: Bevat de schoorsteen asbest (wat bij oudere woningen regelmatig voorkomt), dan gelden aparte regels voor asbestverwijdering en is een gecertificeerd asbestbedrijf verplicht. Dat staat los van de bouwvergunning, maar het is een verplichting die je niet kunt overslaan.
- Specifieke bestemmingsplanregels: Sommige gemeenten hebben aanvullende regels in hun omgevingsplan opgenomen die bepaalde aanpassingen aan de buitenzijde vergunningplichtig maken.
Hoe controleer je of jij een vergunning nodig hebt?
De eenvoudigste manier is via het Omgevingsloket op omgevingswet.overheid.nl. Daar vul je in welke activiteit je wilt uitvoeren en voor welk adres. Het systeem geeft vervolgens aan of je een vergunning moet aanvragen, een melding moet doen of dat de werkzaamheden vergunningvrij zijn. Dit is de officiële tool van de overheid en meteen de betrouwbaarste bron.
Twijfel je over de uitkomst? Neem dan contact op met de afdeling Vergunningen van je gemeente. Zij kunnen je precies vertellen wat in jouw situatie geldt. Dit kost niets en voorkomt dat je achteraf een boete krijgt of de schoorsteen opnieuw moet (laten) terugplaatsen.
Wat als je zonder vergunning een schoorsteen verwijdert?
Verwijder je een schoorsteen zonder verereiste vergunning, dan spreek je van illegale sloop of bouw. De gemeente kan je verplichten de situatie terug te brengen naar de oorspronkelijke staat, wat in de praktijk betekent dat je de schoorsteen opnieuw moet laten plaatsen. Dat is een stuk duurder dan de vergunning vooraf aanvragen. Bovendien kunnen er bij de verkoop van je woning problemen ontstaan als de vergunningsituatie niet klopt.
Wat kost een omgevingsvergunning voor een schoorsteen?
De legeskosten voor een omgevingsvergunning verschillen per gemeente. Voor een relatief kleine ingreep zoals het verwijderen van een schoorsteen liggen de kosten naar schatting rond de 100 tot 400 euro in 2026, afhankelijk van de gemeente en de omvang van de werkzaamheden. Bij monumenten kunnen de kosten hoger uitvallen omdat een uitgebreide procedure van toepassing kan zijn. Check de legestabel van jouw gemeente voor het exacte bedrag.
Controleer dus altijd eerst via het Omgevingsloket of je vergunning nodig hebt voordat je begint. Bij een gewone woning zonder bijzondere status is het verwijderen van een schoorsteen vrijwel altijd vergunningvrij, maar bij een monument of beschermd gezicht is dat een ander verhaal. Een kwartiertje checken via de officiële tool bespaart je een hoop gedoe achteraf.
