Een schoorsteen dichtmaken doe je door de opening af te sluiten met een stug materiaal zoals een plaat multiplex, isolatieplaat of hardschuim, gevolgd door een afwerking met purschuim en cement. Dit is zinvol als je de schoorsteen niet meer gebruikt en wilt voorkomen dat er kou, tocht, vogels of vocht binnenkomen. Hieronder lees je precies hoe je dat aanpakt, welke materialen je nodig hebt en waar je op moet letten.
Wanneer is een schoorsteen dichtmaken verstandig?
Veel woningen hebben een schoorsteen die niet meer in gebruik is. Denk aan een oude open haard die je niet meer gebruikt, of een schoorsteenkanaal waar vroeger een kachel op was aangesloten. Zolang de schoorsteen open staat, stroomt er koude buitenlucht naar binnen. In de winter kost dat warmte en energie, en ook in de zomer kan tocht via een open schoorsteen voor ongemak zorgen.
Daarnaast nestelen vogels, vleermuizen of insecten zich graag in een open schoorsteen. Vocht en regenwater komen ook makkelijker naar binnen als er geen afdekking is. Kortom: een schoorsteen die je niet meer gebruikt, kun je beter afsluiten.
Let op: sluit de schoorsteen nooit af als er nog een apparaat op is aangesloten dat verbrandingsgassen afvoert, zoals een geiser, cv-ketel of kachel. Dat is gevaarlijk. Koppel het apparaat eerst volledig los van het kanaal voordat je begint.
Schoorsteen dichtmaken: materialen die je nodig hebt
- Een stukje multiplex, hardschuimplaat of MDF (op maat gezaagd)
- Purschuim (in een spuitbus)
- Cementmortel of voegmortel
- Een mes of zaag om het materiaal op maat te maken
- Eventueel: dik plastic folie of een stuk bitumen als extra vochtscherm
- Handschoenen en beschermbril (purschuim is lastig te verwijderen van huid en kleding)
Schoorsteen dichtmaken in vijf stappen
Stap 1: Maak de opening schoon. Verwijder losse roet, stof en puin uit het kanaal en rondom de opening. Een vuile ondergrond hecht slecht, zowel voor purschuim als voor cement.
Stap 2: Meet de opening op. Meet de binnenmaat van het schoorsteenkanaal of de opening nauwkeurig op. Zaag de plaat iets kleiner dan de opening zodat je hem er makkelijk in kunt plaatsen, maar groot genoeg dat hij niet doorvalt.
Stap 3: Laat de plaat zakken in het kanaal. Duw de plaat (multiplex, hardschuim of een ander stijf materiaal) in de opening en positioneer hem op de gewenste hoogte. Wil je de schoorsteen helemaal bovenin afsluiten, dan is dit technisch moeilijker en gebruik je bij voorkeur een schoorsteenkap of een speciaal ballonnetje voor schoorstenen (een zogenoemde schoorsteen-opvulballon). Voor afsluiting van onderaf, bij de haard of inbouwopening, is een plaat de meest praktische oplossing.
Stap 4: Vul de kieren op met purschuim. Spuit purschuim rondom de plaat in de kieren. Purschuim zet na het aanbrengen nog flink uit, dus gebruik het spaarzaam. Laat het volledig uitharden (dit duurt doorgaans 1 tot 2 uur, afhankelijk van het product en de temperatuur).
Stap 5: Werk af met cement. Zodra het purschuim uitgehard is, snij je het overtollige gedeelte glad met een mes. Smeer daarna een laag cementmortel over de afsluiting heen. Dat zorgt voor een stevige, nette afwerking die ook vocht weert. Wil je het helemaal netjes hebben, dan kun je er later een sierstuk voor plaatsen of de opening betegelen.
Schoorsteen afsluiten aan de bovenkant
Wil je de schoorsteen ook of alleen aan de buitenkant afsluiten, dan heb je andere opties. Een schoorsteenkap van metaal of keramiek is daarvoor de meest gebruikte oplossing. Die beschermt het kanaal van bovenaf tegen regen en vogels, maar sluit niet volledig af. Voor een volledig gesloten afdekking bovenaanzijds wordt soms een afdekplaat van beton of arduin gebruikt, gemetseld op de schoorsteenpot.
Een alternatief dat je van binnenuit kunt plaatsen is een schoorsteen-opvulballon (ook wel “chimney balloon” of “schoorsteenballon” genoemd). Je blaast hem op in het kanaal, net boven de schoorsteenmond van binnenuit. Dit is een snelle en tijdelijke oplossing, die ook makkelijk te verwijderen is als je de schoorsteen ooit weer wilt gebruiken.
Veelgemaakte fouten bij het dichtmaken van een schoorsteen
Een veelgemaakte fout is het gebruik van te veel purschuim in één keer. Purschuim zet fors uit en kan de plaat vervormen of verschuiven voor het uitgehard is. Breng het in dunne lagen aan en wacht tussendoor. Een andere fout is de schoorsteen volledig van buiten afsluiten zonder te zorgen voor ventilatie van het kanaal zelf. In een volledig afgesloten kanaal kan vocht ophopen, wat op termijn tot vochtproblemen of schimmel kan leiden. Zorg dus altijd voor een minimale vochtregulering, of kies voor een schoorsteenkap met kleine ventilatieopeningen als buitenafsluiting.
Een schoorsteen dichtmaken is in de meeste gevallen een klus die je zelf kunt doen met eenvoudige materialen. Houd je aan de volgorde: schoonmaken, op maat maken, plaatsen, purschuim, cement. Twijfel je over het kanaal of de constructie, of gaat het om een kanaal dat tot voor kort nog in gebruik was voor gasafvoer, laat het dan controleren door een erkend installateur of schoorsteenveger.
