Een schoorsteen zelf verwijderen is in veel gevallen goed te doen, zolang je weet met welk type je te maken hebt en je de juiste voorzorgsmaatregelen neemt. Niet elke schoorsteen mag je zomaar slopen: sommige zijn dragend of onderdeel van de constructie van je huis, en daar heb je een professional voor nodig. Zit je met een niet-dragende schoorsteen? Dan kun je de klus vaak prima zelf klaren met de juiste voorbereiding.
Eerst weten welk type schoorsteen je hebt
Schoorstenen vallen globaal in twee categorieën. Type 1 is een dragende schoorsteen, die fungeert als onderdeel van de constructie van de woning. Slopen hiervan zonder bouwkundige begeleiding is gevaarlijk en in de meeste gevallen niet toegestaan. Type 2 is een niet-dragende schoorsteen, puur bedoeld voor rookafvoer of als decoratief element. Dit is het type dat je zelf kunt verwijderen.
Twijfel je welk type je hebt? Laat een bouwkundige of aannemer even meekijken voordat je begint. Een verkeerde inschatting kan zorgen voor scheurvorming in muren of, in het ergste geval, instabiliteit in de constructie. Die zekerheid is de moeite waard.
Vergunning en regels: dit moet je weten
Voor het verwijderen van een schoorsteen is in Nederland niet altijd een vergunning nodig, maar controleer dit vooraf bij jouw gemeente. Woont je in een monument of beschermd stadsgezicht, dan gelden strengere regels en heb je vrijwel zeker een omgevingsvergunning nodig. Ook als de schoorsteen aan de buitenkant van het dak zichtbaar is, kan het zijn dat de welstandscommissie er iets over te zeggen heeft. Check dit via het omgevingsloket van jouw gemeente om verrassingen te voorkomen.
Zelf een schoorsteen verwijderen: de stappen
Heb je bevestigd dat het om een type 2 schoorsteen gaat en is er geen vergunning nodig? Dan kun je aan de slag. Hieronder staan de stappen die je doorloopt.
- Stap 1: Werkruimte vrijmaken en beschermen. Leg zeilen of plastic folie neer in de ruimte waar je werkt. Steengruis en stof komen overal terecht. Zet meubels weg en plak deuren af om verspreiding door het huis te beperken.
- Stap 2: Persoonlijke bescherming. Draag een stofmasker (P3-filter), veiligheidsbril, handschoenen en stevige schoenen. Oud baksteenstof kan schadelijk zijn bij inademing, zeker als de schoorsteen oud is en mogelijk asbesthoudende materialen bevat.
- Stap 3: Controleer op asbest. In woningen gebouwd vóór 1994 kunnen asbesthoudende materialen zijn gebruikt, ook rond schoorstenen, in kit, voegsels of isolatiemateriaal. Bij twijfel laat je een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf. Asbest verwijder je nooit zelf.
- Stap 4: Begin bovenaan, werk naar beneden. Start met het verwijderen van de stenen bovenaan de schoorsteen, richting het dak. Gebruik een beitel en hamer om de stenen los te werken. Werk gecontroleerd en gooi nooit stenen naar beneden zonder te zorgen dat niemand eronder staat.
- Stap 5: Dakdoorvoer dichten. Waar de schoorsteen door het dak ging, blijft een opening over. Dek deze direct af om regen en koude buiten te houden. Laat de dakdekker dit vervolgens netjes dichtmaken en de dakpannen herstellen, tenzij je hier zelf ervaring mee hebt.
- Stap 6: Opening in de muur afwerken. Binnen blijft de plek van de schoorsteen zichtbaar als een uitsparing of ruw stukwerk. Vul de opening op met metselwerk of een geschikte wandopbouw, en stuc of pleister daarna glad af voor een nette afwerking.
Wat je kwijt bent aan materiaal en afvoer
Wanneer je de schoorsteen zelf sloopt, zijn de grootste kosten het afvoeren van puin. Een gemiddelde schoorsteen levert al snel een halve tot hele kubieke meter baksteenpuin op. Je kunt puin afvoeren via een puincontainer, die je huurt bij een containerverhuurder. Naar schatting rond 2026 betaal je voor een kleine container van 3 kubieke meter al snel tussen de 150 en 250 euro, afhankelijk van de regio en aanbieder. Sommige gemeenten laten particulieren puin gratis inleveren bij de milieustraat, dus informeer vooraf.
Gereedschap dat je nodig hebt: een sloophamer, een beitel, een koevoet, een emmer voor het transporteren van puin en eventueel een steigertje of ladder als de schoorsteen hoog reikt. Huur je dit niet, dan zijn de aanschafkosten relatief laag als je het gereedschap toch al bezit.
Wanneer het beter is om een professional in te schakelen
Zelf een schoorsteen slopen is verstandig als de schoorsteen duidelijk niet-dragend is, er geen asbest aanwezig is en je met hoogte kunt werken. Zijn er twijfels over de constructie, loopt er een rookgaskanaal van een cv-ketel doorheen, of raakt het werk aan het dak? Dan is professionele hulp slimmer. Een sloopbedrijf of metselaar heeft de ervaring om dit veilig en correct te doen, en voorkomt problemen met de dakdichtheid of constructieve veiligheid.
Een schoorsteen zelf verwijderen is een haalbare klus als je de voorbereiding serieus neemt. Weet wat voor type je hebt, sluit asbest uit, bescherm jezelf en werk gecontroleerd van boven naar beneden. De stappen zijn overzichtelijk, maar haast je er niet doorheen: een fout in het dak of aan de constructie kost achteraf veel meer dan de winst van zelf doen.
