Als je schoorsteen niet trekt, stroomt rook je woonkamer in in plaats van naar buiten. De meest voorkomende oorzaak is een verstopt of vervuild rookkanaal, maar er zijn meer redenen waarom de trek wegvalt. Hieronder lees je wat er mis kan zijn en wat je er aan kunt doen.
Waarom een schoorsteen trekt (of juist niet)
Trek ontstaat doordat warme lucht stijgt. Als de verbrandingsgassen in de schoorsteen warmer zijn dan de buitenlucht, ontstaat er een zuiging die rook naar buiten trekt. Valt die temperatuurverschil weg, of zit er iets in de weg, dan stopt de trek. Dat klinkt simpel, maar er zijn veel factoren die dit evenwicht verstoren.
De meest voorkomende oorzaken van een schoorsteen die niet trekt
- Roet- of creosootophoping. Dit is de meest voor de hand liggende oorzaak. Roet en creosoot hopen zich op in het rookkanaal en vernauwen de doorgang. De schoorsteen trekt hierdoor steeds slechter en uiteindelijk helemaal niet meer. Regelmatig vegen lost dit op.
- Koude schoorsteen. Als de schoorsteen lang niet gebruikt is, staat er koude lucht in het kanaal. Die koude luchtkolom werkt als een prop: de rook kan er niet langs en komt de kamer in. Dit gebeurt vooral aan het begin van het stookseizoen of na een lange pauze.
- Onderdrukverschil in huis. Moderne woningen zijn goed geïsoleerd en weinig luchtdoorlatend. Als er te weinig aanvoer van verse lucht is, ontstaat er onderdruk in de woning. De schoorsteen trekt dan rook terug naar binnen in plaats van naar buiten.
- Wind en terugslag. Bij bepaalde windrichtingen kan wind over het dak de lucht de schoorsteen indrukken. Dit heet terugslag of backdraft. Het is tijdelijk, maar vervelend. Een windkap op de schoorsteenpot kan helpen.
- Te korte of te lage schoorsteen. Een schoorsteen die niet hoog genoeg uitsteekt boven het dak, heeft moeite om een goede trek te krijgen. Als omliggende bomen of gebouwen de wind opvangen en naar beneden sturen, verergert dat het probleem.
- Verstopping door vogels, bladeren of puin. Vogels bouwen soms nesten in schoorstenen. Bladeren, takjes of afgebrokkeld voegwerk kunnen de opening deels of volledig blokkeren.
- Defecte of verkeerde kachel of rookkanaalverbinding. Als de aansluiting tussen kachel en rookkanaal niet goed dicht is, komt er valse lucht bij. Dat verstoort de trek. Hetzelfde geldt voor een kachel die te klein is voor het schoorsteenkanaal.
Schoorsteen trekt niet aan het begin van het stookseizoen
Dit probleem herken je direct: je steekt de kachel aan, maar rook walmt de kamer in. De oorzaak is bijna altijd een koude schoorsteenpijp. De oplossing is om de schoorsteen eerst voor te verwarmen. Houd een paar vellen brandend krantenpapier of een aanmaakblokje bij de rookopening van de kachel (met de deur open) voordat je het vuur aansteekt. Door de warmte stijgt de lucht in het kanaal al omhoog en wordt de koude luchtprop weggedrukt. Na een minuut of twee voel je de trek op gang komen.
Wat te doen bij onderdrukverschil in huis
In goed geïsoleerde woningen is dit een veelgezien probleem. Je kunt het testen door een raam op een kier te zetten vlakbij de kachel. Trekt de kachel daarna beter, dan is tekort aan verse lucht de boosdoener. De structurele oplossing is een toevoerrooster of een buitenluchtsluiting die directe aanvoer geeft aan de kachel. Ventilatie afstemmen op het stooktoestel is verstandig om veilig te stoken.
Wanneer de schoorsteen laten vegen
Laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen door een erkend schoorsteenveger, bij voorkeur vóór het stookseizoen. Bij intensief gebruik, denk aan dagelijks stoken van oktober tot en met april, is twee keer per jaar verstandig. Een schoorsteenveger ziet ook meteen of er nesten, scheuren of andere problemen in het kanaal zitten. Een jaarlijkse veegbeurt kost doorgaans tussen de 75 en 150 euro (schatting 2026), afhankelijk van de hoogte en het type schoorsteen.
Problemen met windterugslag
Als de trek bij bepaalde windrichtingen wegvalt of zelfs omkeert, is de schoorsteenpot waarschijnlijk te laag of staat er iets in de buurt dat wind naar beneden stuurt. Een schoorsteenveger kan beoordelen of een windkap of een hogere uitmonding de oplossing is. Een windkap is relatief goedkoop en eenvoudig te plaatsen, maar niet elke windkap werkt bij elke schoorsteenvorm.
Als je schoorsteen niet trekt, begin dan bij het meest eenvoudige: controleer of het kanaal geveegd is, verwarm het kanaal voor bij de eerste aansteek van het seizoen en zorg voor voldoende aanvoer van verse lucht. Los je het zo niet op, dan is een inspectie door een erkend schoorsteenveger de volgende stap. Die kan met een spiegel of camera precies zien wat er speelt.
