Een lekkage bij de schoorsteen opsporen doe je door de schoorsteen van buiten te inspecteren op beschadigd voegwerk, scheuren in het metselwerk en losliggende of ontbrekende afdichtingsstrips, en daarna van binnenuit te kijken of er watervlekken of vocht zichtbaar zijn. Hieronder lees je precies hoe je dat aanpakt, wat de meest voorkomende oorzaken zijn en wanneer je beter een vakman inschakelt.
Begin buiten: inspecteer de schoorsteen op het dak
Pak een stevige ladder en klim het dak op. Bekijk de schoorsteen aan alle kanten. Let op de volgende zaken:
- Voegwerk: is het voegwerk tussen de stenen uitgespoeld, gebarsten of kruimelig? Pak een platte schroevendraaier en por voorzichtig in de voegen. Als het materiaal er makkelijk uitvalt of zacht aanvoelt, is het voegwerk aangetast door vocht en vorst.
- Metselwerk: zijn er scheuren of losse stenen zichtbaar? Zelfs kleine scheurtjes kunnen water doorlaten, zeker bij langdurige regen.
- Schoorsteenkap: zit de kap nog goed vast? Een losse of gebroken kap laat direct regenwater de schoorsteen in.
- Loodslabben en afdichtingsstrips: rondom de voet van de schoorsteen, waar hij het dakbeschot of de dakpannen raakt, zitten loodslabben of een kit-afdichting. Controleer of deze nog goed aansluiten. Krimpt het lood of laat de kit los, dan ontstaat er een opening waar water doorheen sijpelt.
Voer deze inspectie alleen uit bij droog weer en zorg dat je het dak veilig kunt betreden. Bij een steile of natte dakhelding is het risico te groot om zelf op het dak te klimmen.
Controleer de loodslabben extra goed
Loodslabben zijn de meest voorkomende oorzaak van lekkage bij een schoorsteen. Ze zitten aan de zijkanten en aan de voor- en achterkant van de schoorsteen, op de overgang met het dak. Na verloop van tijd kan lood oxideren, krimpen of scheuren. Soms is de aansluiting op de schoorsteen met kit gedicht in plaats van met lood. Kit heeft een kortere levensduur en droogt na een jaar of tien uit.
Kijk of je de loods met je vingers kunt bewegen of of er duidelijk zichtbare spleten zitten tussen het lood en de schoorsteen. Is dat het geval, dan heb je de waarschijnlijke lekkageplek gevonden.
Schoorsteen lekkage opsporen van binnenuit
Na de buitenkant ga je naar binnen. Kijk in het vertrek waar de schoorsteen doorloopt, maar ook op de zolder als die er is. Let op:
- Bruine of gele watervlekken op het plafond of de muur rondom de schoorsteenpijp.
- Schimmelvorming of een muffe geur, wat wijst op langdurig vochtig metselwerk.
- Kalkuitslag op de binnenzijde van de schoorsteen of op de aangrenzende muur.
- Natte of verkleeurde stenen in de schoorsteenmantel als die zichtbaar is.
Watervlekken op het plafond direct naast de schoorsteen wijzen vaak op een probleem met de loodslabben of het voegwerk. Zitten de vlekken iets verder van de schoorsteen af, dan kan het ook condensvocht zijn dat via de binnenkant van de pijp naar buiten trekt.
De watertest: zekerheid bij twijfel
Weet je nog steeds niet precies waar het water vandaan komt? Doe dan een eenvoudige watertest. Sluit alle ramen en ga het dak op met een tuinslang. Laat iemand binnen staan die de plekken in de gaten houdt. Spuit rustig en systematisch water over de verschillende onderdelen van de schoorsteen, te beginnen bij de bovenkant:
- Spuit eerst alleen de schoorsteenkap nat en wacht een paar minuten.
- Spuit daarna het voegwerk en de stenen aan de bovenkant.
- Werk dan naar de loodslabben toe, eerst de achterkant en zijkanten.
- Sluit af met de voorkant en de aansluiting op het dak.
Zodra de persoon binnen vocht of een druppel signaleert, heb je de plek gevonden. Deze methode kost weinig tijd en geeft veel zekerheid voordat je aan de slag gaat met reparaties.
Wanneer zelf doen niet verstandig is
Niet elke lekkage bij de schoorsteen is geschikt om zelf op te lossen. Schakel een dakdekker of metselaar in als:
- Het voegwerk over een groot deel van de schoorsteen is aangetast.
- Er stenen los zitten of de schoorsteen structureel verzakt.
- Je het dak niet veilig kunt betreden.
- De loodslabben volledig vervangen moeten worden.
- Je na meerdere inspecties de oorzaak niet kunt vaststellen.
Een kleine voegnaad bijwerken met voegmortel of een loszittende strip opnieuw aandichten met dakkit is voor de gemiddelde doe-het-zelver goed te doen. Een complete loodaansluiting vernieuwen vraagt om vakmanschap en is bij fouten juist een bron van nieuwe lekkage.
Begin met de buitenkant, werk methodisch van boven naar beneden en gebruik de watertest als je er niet uitkomt. Zo stel je snel en zonder grote kosten vast waar het probleem zit, en weet je meteen of je het zelf kunt aanpakken of beter een specialist belt.
