Goed onderhoud van je schoorsteen voorkomt lekkage, brand en kostbare reparaties. De basis bestaat uit twee dingen: de schoorsteen regelmatig laten vegen en de buitenkant inspecteren op beschadigde voegen, mosgroei en scheuren. Doe je dat niet, dan stapelen problemen zich op totdat je plots voor een grote rekening staat.
Wat valt onder onderhoud van de schoorsteen?
Onderhoud aan een schoorsteen bestaat uit twee delen: het inwendige en het uitwendige. Inwendig gaat het om het verwijderen van roet en aanslag via het vegen van de schoorsteen. Uitwendig kijk je naar de voegen tussen de stenen, de staat van het metselwerk, de afdekplaat en de schoorsteenkap.
Mosgroei op de buitenkant is een concreet signaal dat actie nodig is. Mos houdt vocht vast, en dat vocht trekt in het metselwerk. Zeker in de winter, als het vriest, werkt dat als een beiteltje: het vocht zet uit en spleet het metselwerk verder open. Voegen die er droog en uitgehold uitzien, moeten worden bijgewerkt voordat er lekkage ontstaat.
Verder is de afdekplaat (ook wel dekplaat of schoorsteen cap) een onderdeel dat veel mensen vergeten. Een kapotte of ontbrekende dekplaat laat regenwater direct de schoorsteen instromen. Dat water beschadigt het binnenwerk en kan bij een open haard of kachel schimmel en roestvorming veroorzaken.
Hoe vaak onderhoud schoorsteen uitvoeren?
De frequentie hangt af van het gebruik. Als je een werkende open haard of houtkachel hebt, geldt in Nederland de aanbeveling om de schoorsteen minimaal één keer per jaar te laten vegen, bij intensief gebruik twee keer per jaar. Een schoorsteenveger controleert daarbij ook gelijk de staat van de pijp van binnen.
De buitenkant van de schoorsteen inspecteren doe je het beste elk jaar in het voorjaar. Dan zie je goed of de winter schade heeft aangericht. Let daarbij op:
- Uitgevallen of losse voegen
- Scheuren in het metselwerk
- Mosgroei of algengroei
- De staat van de dekplaat en eventuele schoorsteenkap
- De loodslabben of zinkstroken rondom de schoorsteenvoet op het dak
Schoorstenen die niet actief worden gebruikt (geen kachel, haard of cv-ketel meer aangesloten) vergeten mensen vaak, maar ook die hebben onderhoud nodig. Zonder gebruik trekt er geen warme lucht doorheen die het metselwerk droog houdt. Juist bij niet-gebruikte schoorstenen stapelt vochtig metselwerk zich op.
Wat kun je zelf doen en wat laat je over aan een vakman?
Zelf kun je de buitenkant visueel inspecteren, makkelijk bereikbaar mos verwijderen met een borstel en kleine haarscheurtjes afdichten met een voegmortel of voegkit die geschikt is voor buitenmetselwerk. Let erop dat je alleen oppervlakkige scheuren zelf aanpakt. Gaan de scheuren dieper of zitten er meerdere voegen los, dan is professioneel voegen repareren (hervoegen) de betere keuze. Dat doe je niet half.
Vegen laat je altijd over aan een erkend schoorsteenveger. Dat heeft ook een praktische reden: voor sommige verzekeringen is een bewijs van veging vereist bij schade door brand of roetbrand. Vraag altijd om een onderhoudsbewijs of veegbewijs na de veging.
Losse loodslabben rondom de schoorsteenvoet repareer je door een dakdekker of loodgieter. Dit is precisiewerk waarbij verkeerd aangebrachte afdichting juist meer lekkage kan veroorzaken.
Wat kost onderhoud aan de schoorsteen?
Een jaarlijkse veging door een erkend schoorsteenveger kost naar schatting rond de 60 tot 120 euro in 2026, afhankelijk van de regio en de hoogte van de schoorsteen. Hervoegen van de buitenkant is duurder: voor een gemiddelde schoorsteen op een twee-onder-een-kapwoning of vrijstaand huis betaal je naar schatting 300 tot 700 euro, afhankelijk van de omvang van de schade en de bereikbaarheid (stellingwerk of hoogwerker).
Preventief kleine reparaties uitvoeren is altijd goedkoper dan wachten op een lekkage. Als water eenmaal doordringt via een beschadigd metselwerk, kan de schade aan plafond, muren of binnenste schoorsteenpijp snel oplopen tot duizenden euro’s.
Veelgemaakte fouten bij schoorsteenonderhoud
De grootste fout is wachten tot er een zichtbaar probleem is, zoals een lekkende schoorsteen of vochtplekken op het plafond. Op dat moment is de schade al gedaan. Een tweede veelgemaakte fout is het afkitten van voegen met een gewone buitenkit of silicone. Die materialen zijn niet bestand tegen de temperatuurwisselingen en krimp van een schoorsteen en laten snel los. Gebruik altijd voegmortel of speciale schoorsteenkit.
Tot slot: een schoorsteen die van buiten prima eruitziet, kan van binnen ernstige problemen hebben. Dat is precies waarom een jaarlijkse inspectie door een schoorsteenveger meer is dan alleen vegen.
Regelmatig onderhoud aan je schoorsteen is simpelweg de goedkoopste manier om grotere problemen te voorkomen. Een jaarlijkse veging, elk voorjaar de buitenkant inspecteren en kleine schade direct aanpakken: dat is de kern. Twijfel je of schade oppervlakkig of structureel is, laat het dan altijd beoordelen door een vakman voordat je zelf aan de slag gaat.
